حشره شناسی
301. تاثیر دوره های مختلف نوری بر تغییرات مرفومتریک بیضه و کیسه جفت گیری Ephestia kuehniella Zeller (Lepidoptera: Pyralidae)

فاطمه فارسی؛ کبری فتوحی؛ جاماسب نوذری؛ سید حسین گلدانساز؛ وحید حسینی نوه

دوره 32، شماره 4 ، زمستان 1398، ، صفحه 362-375

چکیده
  فاکتورهای زنده و غیرزنده متعددی بر حشرات اثرگذار هستند. در این بین، نور از جمله فاکتورهای غیرزنده‌ای است که نه تنها بر رشد و نمو و رفتار شب‌پره‌ها، بلکه بر مرفولوژی اندام‌های داخلی و خارجی آن‌ها هم تاثیر می‌گذارد. با توجه به اثرات مذکور، هدف از مطالعه حاضر، بررسی دوره‌های مختلف نوری بر تغییرات مرفومتریک اندام‌های تولیدمثلی در ...  بیشتر

حشره شناسی
302. بررسی مورفولوژی و فراوانی سلول های خونی عقرب Mesobuthus eupeus (Scorpiones: Buthidae)

هدیه جعفری؛ بهزاد مسیحی پور؛ علیرضا فروزان

دوره 32، شماره 4 ، زمستان 1398، ، صفحه 376-388

چکیده
  سلول‌های خونی شاخص مهم ایمنی بندپایان در برابر بیمارگرها و پارازیتوئیدها می‌باشند. با شناخت دقیق سلولهای خونی و واکنش آنها در برابر عوامل بیگانه ای که به همولنف وارد می‌شوند، بهتر می‌توان جنبه های دفاع سلولی حشره را بررسی کرد. با توجه به تحقیقات بسیار اندک در بیولوژی عقر‌ب‌ها در این تحقیق، سلول‌های خونی مزوبوتوس اپئوس با استفاده ...  بیشتر

بیوسیستماتیک
303. مطالعه‌ی ریخت‌شناسی مارهای منطقه‌ی سیستان

حمزه اورعی؛ یونس شیخ؛ اسکندر رستگار پویانی

دوره 32، شماره 4 ، زمستان 1398، ، صفحه 389-404

چکیده
  به منظور بررسی تنوع مارهای منطقه‌ی سیستان، 45 حلقه مار از شهرستان‌های زابل، زهک، هیرمند، نیمروز و هامون مورد بررسی ریخت‌شناسی قرار گرفتند. بر اساس نتایج این مطالعه، هفت گونه متعلق به شش جنس از دو خانواده در منطقه‌ی سیستان مورد شناسایی قرار گرفتند که عبارتند از: Boiga trigonatum، Lytorhynchus maynardi،Platyceps karelini ، Platyceps rhodorachis، Psammophis schokari وSpalerosophis ...  بیشتر

زیست شناسی دریا
304. آنتوژنی تغییرات آنزیمهای گوارشی ماهی شاه کولی (Alburnus chalcoides)

مسرور ذاکری نسب؛ شهلا جمیلی؛ احسان رمضانی فرد؛ سید محمد رضا فاطمی؛ علیرضا ولی پور؛ علی ماشینچیان مرادی؛ وجیهه خلیلی؛ شهلا امری؛ رضا خمیرانی؛ محمود رامین

دوره 32، شماره 4 ، زمستان 1398، ، صفحه 405-419

چکیده
  ماهی شاه کولی (Alburnus chalcoides) از ماهیان استخوانی دریای خزر است. نمونه برداری از این ماهی به صورت تصادفی در روزهای 1 تا 5 و روزهای 7، 8، 10، 15، 20، 25، 30، 40، 50، 60، 75، 90 بعد از تفریخ، پیش بلوغ و ماهی بالغ انجام شد. آنزیمهای گوارشی مورد مطالعه در این ماهی شامل آنزیمهای پانکراسی (تریپسین، کموتریپسین، لیپاز، آمیلاز) و آنزیمهای روده ای شامل (فسفاتاز ...  بیشتر

دامپزشکی
305. زیست شناسی تولید مثل اکتوکورال Plumarella flabellata جمع آوری شده از زیستگاه های مصنوعی خلیج فارس

نگین سلامات

دوره 32، شماره 2 ، تابستان 1398، ، صفحه 106-117

چکیده
  مرجان های اکتوکورال هم از لحاظ شکل ظاهری و هم به لحاظ پراکنش جغرافیایی، گروه متفاوتی از سایر مرجان ها بوده و اطلاعات اندکی در ارتباط با زیست شناسی تولید مثل آنها موجود می باشد. لذا تحقیق حاضر با هدف بررسی زیست شناسی تولید مثل مرجان گونه Plumarella flabellate جمع آوری شده از زیستگا های مصنوعی در سواحل ایرانی در شمال خلیج فارس صورت پذیرفت. در این ...  بیشتر

جانورشناسی
306. آلودگی ماهیان آب شیرین حوزه ی قشلاق، استان کردستان به انگل های کرمی

لقمان ملکی؛ حمیدرضا حیدری؛ ادریس قادری

دوره 32، شماره 4 ، زمستان 1398، ، صفحه 420-429

چکیده
  در این مطالعه، 300 عدد ماهی از نه گونه در دو ایستگاه حوزه ی قشلاق استان کردستان شامل رودخانه و سد قشلاق از نظر آلودگی به انگل های کرمی از شهریور 1395 تا مرداد 1396 مورد بررسی قرار گرفتند. کرم های جداشده شامل سه گونه Digenea (Clinostomum complanatum، Posthodiplostomum sp.‌و Allocreadium sp.)، دو گونه کرم نواری (Khawia armenica و Schyzocotyle acheilognathi)، دو گونه مونوژن (Dactylogyrus hypophthalmichthys و ...  بیشتر

بیوسیستماتیک
307. بررسی تغییرات ژن ناحیه کنترل (d-loop)میتوکندری در سه گونه سنجاب قرمز، سنجاب ژاپنی و سنجاب ایرانی

مرضیه اسدی آقبلاغی؛ فراهم احمدزاده؛ بهرام حسن زاده کیابی؛ نوشا کیقبادی

دوره 33، شماره 1 ، بهار 1399، ، صفحه 43-54

چکیده
  چکیده سنجابهای متعلق به جنس Sciurus جزو سنجابهای درختی هستند که با اقلیم نیمه قطبی و مناطق جنگلی سازش پیدا کردهاند و توزیع گستردهای در نیمکره شمالی دارند. سنجاب قرمز، سنجاب ژاپنی و سنجاب ایرانی از جمله گونههای شاخص جنس Sciurus در اورپا و آسیا هستند. محدوده پراکنش سنجاب قرمز از اروپا تا چین بوده در حالیکه، سنجاب ایرانی محدود به فلات ایران-آناتولی ...  بیشتر

دامپزشکی
308. مطالعه هیستوفیزیولوژیک بیضه در گربه کوسه عربی Chiloscyllium arabicum خلیج فارس طی دو فصل تولیدمثلی و غیر تولیدمثلی

فریده پرفروغ؛ نگین سلامات؛ عبدالعلی موحدی نیا

دوره 33، شماره 1 ، بهار 1399، ، صفحه 55-67

چکیده
  مطالعه حاضر با هدف بررسی ساختار بافتی و عملکرد ترشحی گناد نر در گربه کوسه عربی (Chiloscyllium arabicum Gubanov, 1980) خلیج فارس در طی دو فصل بهار و پاییز انجام گرفت. بدین منظور، ساختار بافتی گناد نر (بیضه) و سطح پلاسمایی هورمون تستوسترون در دو فصل پاییز (اواخر شهریور-آذر) و بهار (اسفند-خرداد) در C. arabicum ارزیابی شدند. بدین منظور، 30 قطعه C. arabicum از بندر بحرکان ...  بیشتر

اکولوژی
309. بررسی اثر دما، سطح آب و تراکم بر همنوع خواری (کانیبالیسم) لاروهای وزغ متغیر(Pallas, 1769) Bufotes variabilis

فاطمه مرادی؛ سمیه ویسی؛ وحید اکملی

دوره 32، شماره 1 ، بهار 1398، ، صفحه 25-35

چکیده
  همنوع خواری (کانیبالیسم) ویژگی رفتاری است که در طیف وسیعی از جانوران تعریف می‌شود و به طور گستردهای در اکوسیستم‌های آبی و در بیش از 90 درصد چرخه زندگی جانوران به ویژه دوزیستان مشاهده می‌شود. تغییرات اقلیمی یکی از مهم‌ترین عوامل تهدید‌کننده‌ی تنوع‌زیستی می‌باشد. بررسی‌ها نشان می‌دهد که دما بر هم‌کنش گونه ها را تغییر داده و نرخ ...  بیشتر

حشره شناسی
310. واکنش های دفاع سلولی لارو لیسه سیب در برابر تنش های گرسنگی و دمایی و باکتری بیماریزای Bacillus thuringiensis

مریم عجم حسنی؛ مریم محمودزاده

دوره 33، شماره 1 ، بهار 1399، ، صفحه 68-81

چکیده
  نقش سلول‌های خونی و سیستم فنل اکسیداز در دفاع سلولی حشرات ثابت شده است. تعداد سلول‌های خونی تحت تاثیر هر نوع تنش یا ورود عامل بیگانه به همولنف تغییر می‌کند. حشرات با سامانه ایمنی قوی می‌توانند گاه روند بیماری‌زایی یک عامل بیماری‌زا را تغییر داده و یا متوقف کنند. در این تحقیق، اثر تنش‌های گرسنگی، تنش‌های دمایی و باکتری Bacillus thuringiensis ...  بیشتر

فیزیولوژی
311. بررسی اثرات سطوح مختلف ویتامین A جیره‌ای بر مرحله تلفات رویانی، میزان هورمون‌های استروئیدی و اندام‌های تولیدمثلی در بلدرچین ژاپنی

معصومه داودزاده؛ صالح طباطبائی وکیلی؛ خلیل میرزاده؛ علی آقایی

دوره 33، شماره 1 ، بهار 1399، ، صفحه 82-95

چکیده
  به نظر می‌رسد ویتامین A در بهبود عملکرد تولیدمثلی پرنده نقش داشته باشد. هدف از مطالعه حاضر، بررسی اثر سطوح صفر، 4۰۰۰، 8۰۰۰، 16۰۰۰ و 32۰۰۰ واحد بین‌المللی ویتامین A در کیلوگرم جیره بر سن تلفات رویانی، میزان هورمون‌های استروئیدی و نیز اندام‌های تولیدمثلی بلدرچین ژاپنی نر و ماده بود. تعداد۳۲۰ قطعه بلدرچین ژاپنی بالغ در قالب طرح بلوک کامل ...  بیشتر

اکولوژی
312. مدل ترکیبی نوین به منظور اولویت بندی فاکتورهای تاثیر گذار در انتخاب زیستگاه گونه قرقاول ارسباران (Phasianus colchicus colchicus)

مهدی عالی پور اردی؛ سعید نادری

دوره 33، شماره 2 ، تابستان 1399، ، صفحه 145-159

چکیده
  گونه قرقاول در استان اردبیل تنها در بخشی از مناطق مرزی این استان با کشور آذربایجان ساکن می‌باشد و به‌عنوان گونه مهم زیستی در این منطقه محسوب می‌شود. لذا هدف این مطالعه، معرفی مدل هیبریدی فرآیند تحلیل شبکه‌ای- فازی در اولویت‌بندی فاکتورهای موثر در فرایند انتخاب زیستگاه توسط گونه قرقاول بوده است. نتایج حاصل از مدل فرآیند تحلیل شبکه‌ای- ...  بیشتر

فیزیولوژی
313. بررسی آسیب به شبکه کوروئید وافزایش بیان پروتئین آکواپورین نمره 1 به دنبال القا مدل کلستاتیک در موش ویستار نر

سمیه جباری خورده بلاغ؛ شهربانو عریان؛ دلارام اسلیمی اصفهانی

دوره 33، شماره 1 ، بهار 1399، ، صفحه 32-42

چکیده
  کلستاز مدلی پرکاربرد برای ایجاد سیروز کبدی است. جریان آب در مغز، از طریق کانال‌های آبی متصل به غشاء موسوم به آکواپورین ها (AQPs) صورت می‌گیرد. آکواپورین 1، عضوی از این خانواده است که در سیستم عصبی، در شبکه کوروئید حضور دارد و ممکن است این پروتئین به انتقال آب در سراسر سد خونی_ مغزی کمک کند. اختلال در مکانیسم تنظیم بیان AQP1 می‌تواند منجر ...  بیشتر

زیست شناسی دریا
314. مقایسه برخی پارامترهای بیوشیمیایی در پلاسمای خون و موکوس پوست جنس ماده ماهی قرمز (Carassius auratus) در مراحل مختلف رسیدگی جنسی

بهرام فلاحتکار؛ میرمسعود سجادی؛ حامد کلنگی میاندره؛ پاتریک کستمونت؛ زهرا روستا

دوره 33، شماره 2 ، تابستان 1399، ، صفحه 160-171

چکیده
  تعیین مراحل رسیدگی جنسی و آگاهی از شرایط فیزیولوژی تولید مثل در ماهی به منظور مدیریت صحیح مولدها انجام می شود. با این هدف، کارایی استفاده از موکوس پوست به عنوان منبع مهمی از ترکیبات بیوشیمیایی و همچنین روش کم تهاجمی در تعیین مراحل رسیدگی جنسی ماهی قرمز ماده مورد بررسی قرار گرفت. نمونه گیری از ماهیان قرمز طی پنج ماه صورت گرفت و با توجه ...  بیشتر

بیوسیستماتیک
315. بررسی فون سوسماران کویر مرنجاب در استان اصفهان

احمد قارزی؛ علیرضا پسرکلو؛ حسن نبی زاده؛ اسکندر رستگار پویانی

دوره 33، شماره 2 ، تابستان 1399، ، صفحه 172-186

چکیده
  کویر مرنجاب در جنوب و جنوب غرب دریاچه نمک آران و بیدگل استان اصفهان قرار گرفته است. این کویر با پوشش ریگزار و تپه‌های شنی منحصربفرد در ارتفاع ۸۵۰ متری قرار دارد. پوشش گیاهی منطقه شامل گیاهان شور پسند از جمله درخت های گز و تاغ و بوته‌های قیچ است. در این مطالعه، 15 گونه سوسمار متعلق به 11 جنس و 6 خانواده با استفاده از شاخص های ریخت شناسی بر ...  بیشتر

بیوسیستماتیک
316. دوشکلی جنسی در قورباغه‌ی سبز لوانت،Pelophylax bedriagae (Camerano, 1882)، در استان کهگیلویه و بویراحمد

فاطمه بام زر؛ بهزاد فتحی نیا؛ آریا شفائی پور

دوره 33، شماره 2 ، تابستان 1399، ، صفحه 187-197

چکیده
  دوشکلی جنسی به وجود تفاوت‌های ریختی بین جنس‌های نر و ماده‌ی یک گونه اشاره دارد که پدیده‌ای‌ گسترده‌ در قلمرو حیوانات است. دوزیستان بی‌دم می‌توانند از جنبه‌های متفاوتی دوشکلی جنسی را نشان بدهند. برخی از این جنبه‌ها شامل اندازه، شکل بدن و رنگ می‌باشد. تعداد 83 فرد از قورباغه‌ی سبز لوانت (Pelophylax bedriagae) در منطقه‌‌ی سرفاریاب واقع ...  بیشتر

بیوسیستماتیک
317. مطالعه فون سوسماران شهرستان کنگاور و مناطق اطراف آن

حمید رضا ازهر؛ نصراله رستگارپویانی؛ رسول کرمیانی

دوره 33، شماره 1 ، بهار 1399، ، صفحه 96-107

چکیده
  چکیده: منطقه ی کنگاور در شرق استان کرمانشاه واقع شده است، که وجود زیستگاه های متنوع در این منطقه از جمله علف زار، دشت، کوهستانی، سنگلاخی و بوته زار باعث شده است که این منطقه از تنوع قابل ملاحظه ای از سوسماران برخوردار باشد. هدف از این مطالعه بررسی فون سوسماران شهرستان کنگاور و مناطق اطراف آن است. طی بازدید های میدانی از منطقه ی مورد ...  بیشتر

فیزیولوژی
318. اثر مهار رسپتور mu اپیوئیدی در هسته میانی- شکمی هیپوتالاموس بر کیست‌زایی تخمدانی القا شده با مورفین در موش آزمایشگاهی بزرگ

صدیقه زارعی؛ منیژه کرمی؛ محمدرضا جلالی ندوشن؛ شیما کاکاوند؛ مینا غفاری

دوره 33، شماره 1 ، بهار 1399، ، صفحه 1-15

چکیده
  مقدمه و هدف: مورفین اثرات نامطلوبی بر دستگاه تولید مثلی مادینه دارد. این پژوهش اثرات تداخلی MgSO4 و نالوکسان را در هسته میانی شکمی هیپوتالاموس(VMH) موش بزرگ آزمایشگاهی (رت) با تخمدان‌های پلی‌کیستیک )القا شده با مورفین( بررسی می نماید. مواد و روش‌ کار: 80 سر موش‌ ماده (۲۰۰-۲۵۰ گرم) تحت شرایط استاندارد نگهداری و با دستگاه استرئوتاکس (در مختصات ...  بیشتر

319. بررسی پراکندگی جغرافیایی و ریخت سنجی عقرب Orthochirus sp. جداشده از استان خوزستان ((Scorpiones: Buthidae

هدیه جعفری؛ شاهرخ نویدپور؛ فاطمه ثعلبی؛ بهزاد مسیحی پور؛ علیرضا فروزان؛ الهام جهانی فر

دوره 33، شماره 1 ، بهار 1399، ، صفحه 16-31

چکیده
  ااطلاعات موجود در مورد اکولوژی و زیست شناسی عقرب‌ها بسیار محدود است و پایه این اطلاعات شناسایی زیستگاه‌ها ، ریخت شناسی و ریخت سنجی عقرب‌های مناطق مختلف کشور می باشد. گونه‌های عقرب اورتوشیروش دارای پراکندگی وسیعی در دنیا می باشند. تاکنون 17 گونه از آن در سراسر دنیا شناسایی شده، که از این میان 7 گونه از آن‌ در مناطق مختلف ایران دیده ...  بیشتر

بیوسیستماتیک
320. مطالعه تغییرات درون گونه ای ساختار سنگریزه شنوایی و استخوان یوروهیال در سیاه‌ماهی Capoeta fusca (Nikolskii, 1897) (ماهیان استخوانی عالی: کپورماهیان) در حوضه آبریز لوت

مجید عسکری حصنی؛ فاطمه محمدی؛ آزاد تیموری؛ سید مسعود مجدزاده

دوره 33، شماره 2 ، تابستان 1399، ، صفحه 198-211

چکیده
  ساختارهای سخت از جمله سنگریزه شنوایی و استخوان یوروهیال ارزش تاکسونومیکی بالایی در مطالعات درون گونه ای و بین گونه ای ماهیان استخوانی دارند. در این پژوهش گوناگونی‌های درون‌گونه‌ای در ریخت‌شناسی و ریخت سنجی سنگریزه شنوایی و استخوان یوروهیال در سیاه‌ماهی گونه Capoeta fusca (Nikolskii, 1897) مورد مطالعه قرار گرفت‌. نمونه های ماهی از پنج جمعیت ...  بیشتر

321. بررسی اثر سطح تراکم و مقدار غذا بر رشد، تکوین و بقای لاروهای وزغ سبز (Bufotes variabilis, Pallas 1769)، دوزیستان: بی‌دمان

نساره ابراهیمی؛ مظفر شریفی؛ سمیه ویسی

دوره 33، شماره 2 ، تابستان 1399، ، صفحه 212-224

چکیده
  رشد، تکوین و بقا تاثیرات مهمی بر زندگی و پویایی جمعیت‌ها دارند، زیرا تعامل این عوامل بر اندازه و سن افراد در گذرهای خاصی از دوره زندگی (از جمله دگردیسی و بلوغ) اثرات تعیین کننده‌ای دارد. برای بسیاری از دوزیستان، تراکم و غذا بعنوان عوامل اصلی و اولیه زیست محیطی به شمار می‌روند که بر رشد، تکوین و میزان بقا تاثیرگذار هستند. در این مطالعه، ...  بیشتر

322. بررسی مطلوبیت زیستگاهی دو کفه ای قو (Anodonta cygnea, Linnaeus, 1758) به عنوان یک گونه شاخص زیستی در بخش های مختلف تالاب انزلی

رحمت زرکامی؛ شهره کیا

مقالات آماده انتشار، پذیرفته شده، انتشار آنلاین از تاریخ 09 دی 1398

چکیده
  دوکفه ای قو(Anodonta cygnea) یک گونه بزرگ آب شیرین است که به نام دوکفه ای رود خانه ای هم شناخته شده است. برای بررسی مطلوبیت زیستگاهی A. cygnea ، شش ایستگاه از قسمت های مختلف تالاب انزلی انتخاب شد. در هر ایستگاه مجموعه ای از متغیرها در ارتباط با خصوصیات کیفی آب و ریخت شناسی محیط بطور همزمان با 36 نمونه حضور و 36 نمونه عدم حضور افراد گونه به صورت ماهانه ...  بیشتر

323. اثرات حفاظتی عصاره میوه گیاه تمشک (Rubus fruticosus L.) بر عملکرد آنتی اکسیدانی در موش های صحرایی نر دیابتیک القا شده با استرپتوزوتوسین

نوشین امینی؛ عبدالحسین شیروی؛ ناصر میرازی؛ ویدا حجتی؛ رقیه عباسعلی پورکبیرره

دوره 33، شماره 2 ، تابستان 1399، ، صفحه 225-238

چکیده
  زمینه و هدف: هدف از این مطالعه، به ارزیابی اثرات حفاظتی عصاره میوه گیاه تمشک بر میزان فعالیت آنزیم های سوپراکسیددیسموتاز (SOD) و گلوتاتیون پراکسیداز (GPx) و تغییرات سطح سرمی مالون دی آلدئید (MDA) و ظرفیت آنتی اکسیدانی تام (TAC) در موش های صحرایی دیابتی شده با استرپتوزوتوسین می پردازد. روش بررسی: در این مطالعه آزمایشگاهی، موش ها بوسیله تزریق ...  بیشتر

324. پایش کیفی رودخانه خرارود- دیسام استان گیلان با کمک شاخص‌های زیستی ماکروبنتوزها در دوره زمانی بیست ساله از سال 1376 تا 1396

احسان اسدی شریف؛ جاوید ایمانپور

دوره 33، شماره 3 ، پاییز 1399، ، صفحه 239-251

چکیده
  این مطالعه با هدف ارزیابی زیستی و خودپالایی رودخانه خرارود-دیسام و تاثیر گذر زمان بر این رودخانه با کمک ماکروبنتوزها انجام شد. نمونه‌برداری از ماکروبنتوزها با استفاده از سوربر و با سه تکرار در هر ایستگاه انجام شد. در دوره اول نمونه‌برداری 5 راسته و 14 خانواده و در دوره دوم نمونه‌برداری نیز 5 راسته و 9 خانواده شناسایی شدند.میانگین غنای ...  بیشتر

تکوین
325. ارزیابی اثر حفاظتی روغن سیاه دانه بر بافت کبد موش های نرNMRI متعاقب سمیت نانو ذرات نقره

محمد علی شریعت زاده

دوره 33، شماره 3 ، پاییز 1399، ، صفحه 252-264

چکیده
  هدف: هدف از این مطالعه بررسی اثر روغن سیاه‌دانه بر بافت کبد موش در پی سمیت نانو ذرات نقره بود. روش بررسی: 24 سر موش نر بالغ نژاد NMRI به چهار گروه کنترل، نانوذرات نقره (mg/kg/day 500، گاواژ)، روغن سیاه‌دانه (ml/kg/day 5، گاواژ) و در نهایت نانوذرات نقره به‌ علاوه روغن سیاه‌دانه تقسیم و به ‌مدت 35 روز تیمار شد. ارزیابی بافتی کبد با استفاده از روش‌های ...  بیشتر