انجمن زیست شناسی ایران مجله پژوهش‌های جانوری (مجله زیست شناسی ایران)(علمی) 2383-2614 38 4 2026 02 20 Effects of Thiamine on Cupper oxide nanoparticles Induced Histostereological Alterations in the Rat Small Intestine ارزیابی اثر تیامین بر دگرگونی های بافتی و استریولوژیک روده کوچک ناشی از نانوذره‌های اکسید مس در موش صحرایی 274 293 2501 10.22034/jar.2025.8710.2009 FA جهانگیر کبوتری گروه علوم پایه، دانشکده دامپزشکی، دانشگاه شهرکرد، شهرکرد، ایران 0000-0002-6566-6722 رحمت الله فتاحیان دهکردی گروه علوم پایه ، دانشکده دامپزشکی، دانشگاه شهرکرد، شهرکد، ایران 0000-0003-2126-6847 سعیده نعیمی گروه علوم پایه، دانشکده دامپزشکی، دانشگاه سمنان، سمنان، ایران Journal Article 2025 10 28 Copper oxide nanoparticles (CuO NPs) can destroy the architecture of the small intestine and impair nutrient absorption function. This study examines the protective effect of thiamine on the morphology and stereology of the small intestine in mice exposed to CuO NPs. Seventy-two adult male Wistar rats were divided into one control group and three treatment groups receiving CuO NPs at 20 mg/kg, thiamine at 30 mg/kg, and a combination of thiamine and CuO NPs (20 mg/kg and 30 mg/kg, respectively), administered as a single intraperitoneal dose, each with three replicates (n=6). At the end of 14 days experiments, Samples from the duodenum, jejunum, and ileum were prepared with H&E staining, and morphometric and stereological indices including villus height, crypt depth, enterocyte and nuclear height, thickness of tissue layers, and relative epithelial volume were assessed. Copper oxide nanoparticles caused reductions in villus height, thickness of mucosal, submucosal, and muscular layers, enterocyte and nuclear height, and relative epithelial volume, along with an increase in crypt depth. The thiamine-only group did not differ significantly from the control, but concurrent administration of thiamine with copper oxide nanoparticles reduced the nanoparticle-induced alterations, improving villus height, layer thickness, cell height, villus height to crypt depth ratio, and epithelial volume. These findings suggest that thiamine, due to its anti-inflammatory and antioxidant properties, plays a protective role in preserving the structure and function of the small intestine against damage caused by copper oxide nanoparticles, thereby mitigating their harmful effects. نانوذره های اکسید مس می‌توانند سبب از بین رفتن ساختار روده کوچک و کاهش کارکرد جذب مواد مغذی شوند. این پژوهش به بررسی اثر محافظتی تیامین بر ریخت شناسی و استریولوژی روده کوچک، ناشی از نانوذره های اکسید مس، می‌پردازد. 72 سر موش صحرایی نر بالغ ویستار در یک گروه کنترل و سه گروه درمانی نانوذره های اکسید مس با دوز ۲۰ میلی‌گرم/کیلوگرم ، تیامین با دوز ۳۰ میلی‌گرم/کیلوگرم و ترکیبی از تیامین و نانوذره های اکسید مس (۲۰ میلی‌گرم/کیلوگرم و ۳۰ میلی‌گرم/کیلوگرم) به روش تزریق تک دوز درون صفاقی، هر گروه با سه تکرار (6=n) دسته بندی شدند. در پایان دروه14 روزه، نمونه‌های دئودنوم، ژژنوم و ایلئوم با رنگ‌آمیزی H&E آماده و شاخص‌های ریخت شناسی و استریولوژی دربرگیرنده ارتفاع پرز، عمق کریپت، ارتفاع سلول‌های انتروسیت و هسته، ضخامت لایه‌ها و حجم نسبی اپیتلیوم بررسی شدند. نانوذره های اکسید مس سبب کاهش ارتفاع پرزها، ضخامت لایه‌های مخاط، زیرمخاط و ماهیچه، کاهش ارتفاع سلول‌های انتروسیت و هسته، کاهش حجم نسبی اپیتلیوم و افزایش و عمق کریپت گردید. گروه تیامین به تنهایی تفاوتی با گروه کنترل نشان نداد ولی تجویز همزمان آن با نانوذره های اکسید مس سبب کاهش دگرگونی های ناشی از نانوذره های اکسید مس و بهبود ارتفاع پرزها، ضخامت لایه‌ها، ارتفاع سلول‌ها و نسبت ارتفاع پرز به عمق کریپت و حجم اپیتلیوم شد. تیامین به دلیل ویژگی های پاد آماسی و پاد اکسیدانی نقش محافظتی در حفظ ساختار و کارکرد روده کوچک ناشی از نانوذره های اکسید مس دارد و می‌تواند اثرات زیان‌بار این نانوذره ها را کاهش دهد.

انجمن زیست شناسی ایران مجله پژوهش‌های جانوری (مجله زیست شناسی ایران)(علمی) 2383-2614 38 4 2026 02 20 From Amphibians to Mammals: Terrestrial Vertebrates of West Azerbaijan Province, Biodiversity, and Threats از دوزیستان تا پستانداران: مهره‌داران خشکی‌زی استان آذربایجان غربی، تنوع زیستی و تهدیدها 294 311 2512 10.22034/jar.2026.8645.1998 FA احمد محمودی گروه علوم زیستی،، دانشکده علوم، دانشگاه ارومیه 0000-0003-4698-137X زهرا یاسین گروه علوم زیستی، دانشکده علوم، دانشگاه ارومیه، ارومیه، ایران ثنا واصلی گروه علوم زیستی، دانشکده علوم، دانشگاه ارومیه، ارومیه، ایران عزیز عذار دبیرستان استعدادهای درخشان شهید بهشتی، شهرستان نقده، آذربایجان غربی بهزاد زارعی گروه صنایع غذایی، دانشکده کشاورزی، دانشگاه ارومیه، ارومیه، ایران Journal Article 2025 06 14 This study presents the first comprehensive checklist of terrestrial vertebrates in West Azerbaijan Province, situated in northwestern Iran, bordering Azerbaijan, Turkey, and Iraq. The objective was to compile a complete inventory of terrestrial vertebrate species within the region. Data were synthesized from national and international scientific literature, including peer-reviewed articles, books, and checklists, supplemented by field observations conducted by the authors and records from the Department of Environment. The results document 435 terrestrial vertebrate species, comprising 316 birds, 66 mammals, 46 reptiles, and 7 amphibian species. Notably, three mammal species—Apodemus mystacinus (Eastern broad-toothed field mouse), Microtus obscurus (Altai vole), and M. qazvinensis (Qazvin vole)—and two bird species—Oenanthe xanthoprymna (Kurdish Wheatear) and Clamator glandarius (Great Spotted Cuckoo)—are reported for the first time in the province. A supplementary table provides the complete species list, including Persian and scientific names, global IUCN Red List status, and taxonomic classification. Approximately 12% of the province’s terrestrial vertebrate species are classified under IUCN Red List categories indicating conservation concern. The study highlights key regional biodiversity threats, including climate change, anthropogenic activities, and human-wildlife conflicts. Given West Azerbaijan’s position within the Irano-Anatolian biodiversity hotspot, enhanced monitoring through extensive field surveys and genetic studies is recommended. These findings establish a critical baseline for future research on species composition, biodiversity hotspot identification, and effective habitat management strategies in the province. استان آذربایجان غربی در شمال غربی‌ترین نقطه ایران با کشورهای آذربایجان، ترکیه و عراق همسایه است. در پژوهش حاضر سعی گردید برای نخستین بار فهرست جامع مهره‌داران خشکی‌زی استان آذربایجان غربی تهیه گردد. بدین منظور اطلاعات ثبت و گزارش گونه‌ها از منابع علمی داخلی و خارجی چاپ شده شامل مقالات، کتاب‌ها، فهرست‌ها، مشاهدات میدانی نویسندگان و اطلاعات سازمان حفاظت محیط زیست گردآوری شدند. نتایج نشان‌دهنده حضور 435 گونه مهره‌دار خشکی‌زی در استان آذربایجان غربی است که پرندگان (316 گونه) و پستانداران (66 گونه) به‌ترتیب متنوع‌ترین گروه‌ها بوده و خزندگان (46 گونه) و دوزیستان (7 گونه) در رتبه‌های بعدی قرار دارند. سه پستاندار شامل موش کشتزار دندان‌پهن شرقی (Apodemus mystacinus) ، وُل آلتای (Microtus obscurus) و وُل قزوین (M. qazvinensis)، و دو پرنده شامل کوکوی خالدار (Clamator glandarius) و چکچک کُردی (Oenanthe xanthoprymna) برای اولین بار توسط نویسندگان در استان ثبت شدند. فهرست کامل گونه‌ها شامل نام فارسی، نام علمی، وضعیت فهرست سُرخ جهانی، و رده‌بندی بصورت فایل ضمیمه ارائه شد. حدودا 12 درصد از مهره‌داران خشکی‌زی استان به نحوی با تهدیدات حفاظتی مواجه هستند. مطالعه حاضر به صورت اجمالی به تهدیدات تنوع زیستی در مقیاس منطقه‌ای، از جمله تغییرات اقلیمی، فعالیت‌های انسانی و تعارضات انسان-حیات وحش نیز پرداخته‌است. با توجه به موقعیت استان آذربایجان غربی در نقطه داغ تنوع زیستی ایران-آناتولی، پایش دقیق‌تر مهره‌داران این منطقه نیازمند مطالعات میدانی و ژنتیکی گسترده است. نتایج این پژوهش می‌تواند پایه‌ای برای مطالعات آینده در زمینه غنای گونه‌ای، شناسایی نقاط داغ تنوع زیستی و بهینه‌سازی مدیریت زیستگاه‌ها در استان فراهم کند.