https://animal.ijbio.ir/ مجله پژوهش‌های جانوری (مجله زیست شناسی ایران)(علمی) fa daily 1 Fri, 20 Feb 2026 00:00:00 +0330 Fri, 20 Feb 2026 00:00:00 +0330 https://animal.ijbio.ir/article_2501.html نانوذره های اکسید مس می‌توانند سبب از بین رفتن ساختار روده کوچک و کاهش کارکرد جذب مواد مغذی شوند. این پژوهش به بررسی اثر محافظتی تیامین بر ریخت شناسی و استریولوژی روده کوچک، ناشی از نانوذره های اکسید مس، می‌پردازد. 72 سر موش صحرایی نر بالغ ویستار در یک گروه کنترل و سه گروه درمانی نانوذره های اکسید مس با دوز ۲۰ میلی‌گرم/کیلوگرم ، تیامین با دوز ۳۰ میلی‌گرم/کیلوگرم و ترکیبی از تیامین و نانوذره های اکسید مس (۲۰ میلی‌گرم/کیلوگرم و ۳۰ میلی‌گرم/کیلوگرم) به روش تزریق تک دوز درون صفاقی، هر گروه با سه تکرار (6=n) دسته بندی شدند. در پایان دروه14 روزه، نمونه‌های دئودنوم، ژژنوم و ایلئوم با رنگ‌آمیزی H&E آماده و شاخص‌های ریخت شناسی و استریولوژی دربرگیرنده ارتفاع پرز، عمق کریپت، ارتفاع سلول‌های انتروسیت و هسته، ضخامت لایه‌ها و حجم نسبی اپیتلیوم بررسی شدند. نانوذره های اکسید مس سبب کاهش ارتفاع پرزها، ضخامت لایه‌های مخاط، زیرمخاط و ماهیچه، کاهش ارتفاع سلول‌های انتروسیت و هسته، کاهش حجم نسبی اپیتلیوم و افزایش و عمق کریپت گردید. گروه تیامین به تنهایی تفاوتی با گروه کنترل نشان نداد ولی تجویز همزمان آن با نانوذره های اکسید مس سبب کاهش دگرگونی های ناشی از نانوذره های اکسید مس و بهبود ارتفاع پرزها، ضخامت لایه‌ها، ارتفاع سلول‌ها و نسبت ارتفاع پرز به عمق کریپت و حجم اپیتلیوم شد. تیامین به دلیل ویژگی های پاد آماسی و پاد اکسیدانی نقش محافظتی در حفظ ساختار و کارکرد روده کوچک ناشی از نانوذره های اکسید مس دارد و می‌تواند اثرات زیان‌بار این نانوذره ها را کاهش دهد. https://animal.ijbio.ir/article_2512.html استان آذربایجان غربی در شمال غربی‌ترین نقطه ایران با کشورهای آذربایجان، ترکیه و عراق همسایه است. در پژوهش حاضر سعی گردید برای نخستین بار فهرست جامع مهره‌داران خشکی‌زی استان آذربایجان غربی تهیه گردد. بدین منظور اطلاعات ثبت و گزارش گونه‌ها از منابع علمی داخلی و خارجی چاپ شده شامل مقالات، کتاب‌ها، فهرست‌ها، مشاهدات میدانی نویسندگان و اطلاعات سازمان حفاظت محیط زیست گردآوری شدند. نتایج نشان‌دهنده حضور 435 گونه مهره‌دار خشکی‌زی در استان آذربایجان غربی است که پرندگان (316 گونه) و پستانداران (66 گونه) به‌ترتیب متنوع‌ترین گروه‌ها بوده و خزندگان (46 گونه) و دوزیستان (7 گونه) در رتبه‌های بعدی قرار دارند. سه پستاندار شامل موش کشتزار دندان‌پهن شرقی (Apodemus mystacinus) ، وُل آلتای (Microtus obscurus) و وُل قزوین (M. qazvinensis)، و دو پرنده شامل کوکوی خالدار (Clamator glandarius) و چکچک کُردی (Oenanthe xanthoprymna) برای اولین بار توسط نویسندگان در استان ثبت شدند. فهرست کامل گونه‌ها شامل نام فارسی، نام علمی، وضعیت فهرست سُرخ جهانی، و رده‌بندی بصورت فایل ضمیمه ارائه شد. حدودا 12 درصد از مهره‌داران خشکی‌زی استان به نحوی با تهدیدات حفاظتی مواجه هستند. مطالعه حاضر به صورت اجمالی به تهدیدات تنوع زیستی در مقیاس منطقه‌ای، از جمله تغییرات اقلیمی، فعالیت‌های انسانی و تعارضات انسان-حیات وحش نیز پرداخته‌است. با توجه به موقعیت استان آذربایجان غربی در نقطه داغ تنوع زیستی ایران-آناتولی، پایش دقیق‌تر مهره‌داران این منطقه نیازمند مطالعات میدانی و ژنتیکی گسترده است. نتایج این پژوهش می‌تواند پایه‌ای برای مطالعات آینده در زمینه غنای گونه‌ای، شناسایی نقاط داغ تنوع زیستی و بهینه‌سازی مدیریت زیستگاه‌ها در استان فراهم کند.