نوع مقاله: مقاله پژوهشی

نویسندگان

1 دانشگاه شهید بهشتی

2 هیئت علمی دانشگاه شهید بهشتی تهران

3 استادیار علوم دامی موسسه عالی علمی کاربردی جهاد کشاورزی

چکیده

گرلین هورمونی اشتهازا است که به طور عمده از معده انسان ترشح می‌شود. استرادیول اثر منفی بر میزان گرلین دارد. هدف از این تحقیق بررسی اثر استرادیول و استرادیول بهمراه هورمون رشد بر میانگین غلظت گرلین در گوسفندان تحت تغذیه‌ی محدود شده می‌باشد. ده رأس گوسفند به طور تصادفی به دو گروه تقسیم شدند و طی یک هفته تحت جیره‌های غذایی نرمال و محدود شده قرار گرفتند. دو گروه استرادیول (mg/kg ۲)( T.D)، استرادیول(mg/kg ۲) ( T.D) بهمراه هورمون رشد(0.1mg/kg)(I.V) را در روزهای ٧ و ٨ دریافت نمودند. میانگین غلظت گرلین بوسیله‌ی رادیوایمنواسی اندازه‌گیری شد. در گروه محدود شده میانگین غلظت گرلین در روز هفتم نسبت به روز اول افزایش نشان داد که از نظر آماری معنی‌دار بود(p≤0.05)، اما در گروه نرمال افزایش معنی‌دار مشاهده نشد. استرادیول منجر به کاهش معنی‌داری(p≤0.05) در هر دو گروه شد. تزریق همزمان استرادیول و رشد افزایش معنی‌داری(p≤0.05) در دو گروه نشان داد. در نتیجه می‌توان گفت محدودیت غذایی باعث افزایش میزان گرلین می‌شود. استرادیول اثر منفی بر ترشح گرلین دارد. هورمون رشد اثر افزایشی بر ترشح گرلین دارد و این اثر افزایشی قوی‌تر از اثر کاهشی استرادیول بر میزان گرلین می‌باشد. شایان ذکر است که تأثیر همزمان این دو هورمون تا کنون در گوسفند بررسی نشده است.

کلیدواژه‌ها

موضوعات

عنوان مقاله [English]

The effect of Estradiol and growth hormone on mean plasma Ghrelin concentration in adult sheeps with food restriction

نویسنده [English]

  • homayun khazali 2

چکیده [English]

Ghrelin is an Orexigenic hormone that mainly secreted from human gastric cells. Estraidol has a negative effect on the secretion of these hormone. The goal of the present study was to investigate the effect of Estradiol and simultaneous injection of Estradiol and Growth hormone on mean Ghrelin concentration in Sheeps that are fed with either restricted or non restricted diets. In this study 10 sheep were randomly divided in two groups (n=5) and were fed either by restricted or non restricted diets for a week. Animals in both groups received Estradiol (2mg/kg) and simultaneous injection of Estradiol (2 mg/kg) and GH (0.1 mg/kg), on 7th and 8th day of the experiment respectively. Ghrelin concentration was determined by RIA. In the restricted group, Ghrelin concentrations increased significantly on the 7th of the experiment, compared to the 1st day (p≤0.05).While in the non restricted group, no significant change was observed. Estradiol significantly decreased Ghrelin levels after injection compared to before injection in both groups (p≤0.05). In both groups, simultaneous injection of Estradiol and GH increased Ghrelin concentration significantly. Food restriction lead to increases in levels of Ghrelin. Estradiol has a negative effect on Ghrelin secretion. Growth hormone exert a stimulatory effect on Ghrelin secretion and this effect is stronger than the reducing effect of Estradiol on Ghrelin concentration. However, the effect of 17-b-Estradiol with Growth hormone on mean plasma concentration of Ghrelin in Sheep has never been examined therefore.

کلیدواژه‌ها [English]

  • "Ghrelin "
  • "Estradiol "
  • "growth hormone"
  • " adult sheep"

بررسی اثر استرادیول و هورمون رشد بر میانگین غلظت پلاسمایی گرلین در میش­های بالغ با تغذیه محدود شده 

گلناز بهداوند1*، همایون خزعلی1 و حسین رکنی2

1 تهران، دانشگاه شهید بهشتی، دانشکده زیست شناسی 

2 تهران، مؤسسه عالی علمی کاربردی جهاد کشاورزی

تاریخ دریافت: 18/5/92                تاریخ پذیرش: 16/2/94 

چکیده

گرلین هورمونی اشتهازا است که به طور عمده از معده انسان ترشح می­شود. استرادیول اثر منفی بر میزان گرلین دارد. هدف از این تحقیق بررسی اثر استرادیول و استرادیول بهمراه هورمون رشد بر میانگین غلظت گرلین در گوسفندان تحت تغذیه محدود شده می­باشد.  ده رأس گوسفند به طور تصادفی به دو گروه تقسیم شدند و طی یک هفته تحت جیره­های غذایی نرمال و محدود شده قرار گرفتند. دو گروه استرادیول (mg/kg ۲)( T.D)، استرادیول(mg/kg ۲) ( T.D) بهمراه هورمون رشد (0.1mg/kg) (I.V) را در روزهای ٧ و ٨ دریافت نمودند. میانگین غلظت گرلین بوسیله­ی رادیوایمنواسی اندازه­گیری شد. در گروه محدود شده میانگین غلظت گرلین در روز هفتم  نسبت به روز اول افزایش نشان داد که از نظر آماری معنی­دار بود(p≤0.05)، اما در گروه نرمال افزایش معنی­دار مشاهده نشد. استرادیول منجر به کاهش معنی­داری(p≤0.05) در هر دو گروه شد. تزریق همزمان استرادیول و رشد افزایش معنی­داری(p≤0.05) در دو گروه نشان داد. در نتیجه می­توان گفت محدودیت غذایی باعث افزایش میزان گرلین می­شود. استرادیول اثر منفی بر ترشح گرلین دارد. هورمون رشد اثر افزایشی بر ترشح گرلین دارد و این اثر افزایشی قوی­تر از اثر کاهشی استرادیول بر میزان گرلین می­باشد. شایان ذکر است که تأثیر همزمان این دو هورمون تا کنون در گوسفند بررسی نشده است.

واژه های کلیدی: گرلین، استرادیول، هورمون رشد، گوسفند

* نویسنده مسئول، تلفن: 09135753168، پست الکترونیکی: G_behdavand@yahoo.ocm

مقدمه

 

گرلین یک پپتید معده ای معده ای-مغزی است که یک لیگاند درونزاد برای رسپتور GHSR-a هورمون رشد می­باشد. گرلین دارای ساختمان منحصر به فردی است که به سرین شماره 3 آن یک اسید چرب متصل شده است و این فرایند برای انجام عمل بیولوژیکی آن ضروری است. گرلین هورمونی اشتهازاست، مهم ترین فاکتور برای ترشح گرلین تغذیه است طوری که غلظت پلاسمایی آن طی روزه داری و گرسنگی افزایش و با دریافت غذا کاهش می­یابد(22). اثر تحریکی گرلین بر روی تغذیه از طریق تأثیر آن بر روی NPY (نوروپپتید Y) و AGRP (پپتید وابسته به آگوتی) اعمال می­شود، گرلین سبب افزایش سنتز نوروپپتیدهای NPYو AGRP در هسته­های کمانی هیپوتالاموس می­شود که NPY و AGRP نیز به نوبه خود سبب افزایش سیگنال­های گرسنگی و در نتیجه افزایش اشتها می­شود(31). مساله مهم در مورد گرلین این است که آیا تفاوت های جنسی در اثرات اشتهازایی گرلین مؤثرند یا خیر، مهمترین تفاوت­های جنسی عمدتا به وسیله­ی استرادیول (E2) میانجیگری می­شود. از طرفی هورمون­های تخمدان به طور مؤثری تغذیه را در جنس نر و ماده کنترل می­کنند که به طور عمده این کار توسط اثرات E2 صورت می­گیرد(4). در رت­ها و موش­ها،  E2اثرات مهاری روی وزن بدن و میزان مصرف غذای روزانه در سراسر سیکل تخمدانی اعمال می­کند همچنین اثرات مهاری مرحله­ای یا دوره­ای طی دوران قبل از تخمک گزاری ایجاد می­کند و حذف این اثر منجر به افزایش قند خون وچاقی می­شود (15). کاهش مشابه در مصرف غذای روزانه طی دوران قبل از تخمک گزاری و همچنین افزایش اشتها که بعد از دوران یائسگی در خانم ها رخ می دهد ممکن است همسو با اثرات E2در جانوران باشد(7). E2 همچنین اثر اشتهازایی (intra-third ventricular) i3vt گرلین را در رت­های نر کاهش می­دهد و این موضوع نشان می­دهد که اثرات استروژنیک در هر دو جنس وجود دارد. همچنین در رت­ها و موش­ها i3vt گرلین غذا خوردن را طی 1Diestrus وDiestrus 2  افزایش می­دهد در حالی که در مراحل پرو استروس و استروس افزایش نمی­دهد، ماکزیمم غذا خوردن طی دوران Diestrus و مینیمم غذا خوردن طی دوران استروس است. E2 همچنین اثرات اشتهازای گرلین را به وسیله­ی کم کردن ترشح گرلین کاهش می­دهد(14). Thammacharoen و همکارانش چنین بیان کردند که E2 اگزوژن با اثر بر نورون­های بیان کننده ER-آلفا در هسته tractussolitarius (NTS ) اثر منفی خود را روی غذا خوردن اعمال می­کند(29) و تزریق گرلین به درون NTS اشتها را در رت­های نر افزایش می­دهد(16). همچنین تزریق استروژن غلظت  GHرا در سرم زنان یائسه(25) و در ماده­های نابالغ دارای هیپوگونادیسم(27) افزایش می­دهد و پیشنهاد شده است که گرلین ممکن است اثرات شناخته شده استروژن را بر محور GH میانجیگری کند(9). هدف از انجام این تحقیق بررسی اثر هورمون 17-b-Estradiol و همچنین بررسی اثر همزمان هورمون رشد و17-b-Estradiol  بر میانگین غلظت پلاسمایی گرلین در گوسفند می­باشد. تأثیر همزمان این هورمون­ها بر میانگین غلظت پلاسمایی گرلین تا کنون در گوسفند بررسی نشده است.

مواد و روشها

برای انجام این پژوهش از 10 گوسفند بالغ(kg40-30) از نژاد زندی که به طور تصادفی انتخاب شده بودند استفاده شد. سپس این حیوانات در دو گروه  تحت رژیم­های غذایی نرمال و محدود شده( 50% از میزان غذای دریافتی روزانه گروه نرمال) قرار گرفتند. این تحقیق در ایستگاه اصلاح نژاد و پرورش گوسفند زندی واقع در منطقه خوجیر  وابسته به جهاد کشاورزی انجام شد. دو گروه به مدت یک هفته تحت  این جیره های غذایی بودند. به غیر از جیره­های غذایی تمامی شرایط محیط نگهداری برای هر دو گروه یکسان قرار داده شد. روز هفتم ابتدا نمونه­های خونی اولیه با استفاده از ونوجکت های cc10 بدست آمد، سپس هورمون 17-بتا استرادیولmg/kg)2) به صورت زیرپوستی (Transdermal) با استفاده از سرنگ  cc 5 تزریق شد و سپس نمونه­های خونی ثانویه با استفاده از لوله­های خلاءدار(ونوجکت) از رگ وداج گرفته شد. روز هشتم نیز ابتدا خونگیری انجام شد و سپس هورمون رشد (mg/kg0.1) به صورت درون وریدی (Intravenous) بهمراه 17-بتا استرادیول mg/kg)2) تزریق و سپس نمونه­های خونی ثانویه دریافت شد. هر روز نمونه­های خونی قبل و بعد از تزریق از طریق رگ وداج جمع آوری شد. دریافت نمونه­های خونی اولیه ساعت 9:00، تزریق استرادیول 9:30، تزریق هورمون رشد 11:10 و دریافت نمونه­های خونی ثانویه 11:30 هر روز صورت گرفت. پلاسمای نمونه­های خونی توسط دستگاه سانتریفیوژ با سرعت 3000 دور در دقیقه به مدت 15 دقیقه جدا شد. سپس غلظت پلاسمایی هورمون گرلین در نمونه­ها با استفاده از کیت­های رادیوایمنواسی (تابشیار نور-ایران-تهران) اندازه گیری شد. برای تجزیه و تحلیل داده­های آماری بدست آمده از آزمون آماری t test جفت شده استفاده شد و نتایج بدست آمده تفسیر گردید. کلیه عملیات آماری به کمک رایانه و با استفاده از نرم افزار  spss انجام شد.

نتایج

مطابق نتایج حاصل از آنالیز داده­ها در گروه تحت جیره­ی غذایی محدود شده میانگین غلظت گرلین در روز هفتم  نسبت به روز اول افزایش نشان داد که از نظر آماری معنی­دار بود. در گروه با جیره­ی غذایی نرمال افزایش معنی­دار در میانگین غلظت گرلین مشاهده نشد(نمودار 1). تزریق 17-بتا استرادیول mg/kg)2) در روز هفتم منجر به کاهش معنی داری در میانگین غلظت پلاسمایی گرلین در هر دو جیره غذایی شد. همچنین مشاهده شد که تزریق 17-بتا استرادیول mg/kg)2) بهمراه هورمون رشد (mg/kg0.1) باعث افزایش معنی داری در میانگین غلظت پلاسمایی گرلین در هر دو گروه با جیره غذایی نرمال و محدود شده گردید(نمودار­های 2و3).

 

 

نمودار 1- بررسی میانگین غلظت پلاسمایی گرلین در روز 7 نسبت به روز 1 در دو گروه تحت جیره­های غذایی محدود شده و نرمال

 

نمودار 2- اثر تزریق استرادیول mg/kg)2)  و استرادیول  mg/kg)2) به همراه هورمون رشد(mg/kg0.1) بر میانگین غلظت پلاسمایی گرلین در گروه تحت تغذیه محدود شده

 

نمودار 3-  اثر تزریق استرادیول mg/kg)2)  و استرادیول  mg/kg)2) به همراه هورمون رشد(mg/kg0.1) بر میانگین غلظت پلاسمایی گرلین در گروه تحت تغذیه نرمال


بحث

نتایج حاصل از آنالیز داده­ها نشان داد که جیره­ی غذایی محدود شده سبب افزایش معنی­دار میانگین غلظت پلاسمایی هورمون گرلین در روز 7 نسبت به روز اول  شد(P < 0/05 ). در حالی که جیره­ی غذایی نرمال افزایش معنی­داری در میانگین غلظت هورمون گرلین در روز 7 نسبت به روز اول آزمایش ایجاد نکرد. درنتیجه می­توان اینگونه استنباط کرد که گرسنگی منجر به افزایش میزان گرلین می­شود. نتایج بدست آمده از این تحقیق منطبق بر نتایج مطالعات قبلی در جوندگان و پریمات­ها می­باشد، تحقیقات متعدد پیشین نشان نیز نشان داده­اند که میزان گرلین پلاسما در شرایط محدودیت غذایی افزایش می­یابد. میزان گرلین پلاسما و میزان mRNA گرلین معده طی محدودیت غذایی در رت­های باردار و رت­های ماده­ی با سیکل نرمال افزایش پیدا کرد(19). در نوزادان خوک نیز غلظت گرلین پس از 72 ساعت محدودیت غذایی بیشتر از میزان آن در 6 تا 48 ساعت پس از غذا خوردن بود(26،17). نتایج مشابهی در انسان(12)، گاو(20)، گوسفند(28) و در جوندگان(30) گزارش شده است. در انسان غلظت گرلین پلاسما کمی قبل از غذا خوردن به دو برابر میزانش افزایش می­یابد و یک ساعت پس از مصرف غذا به سطح پایه بر می­گردد(12). در ادامه به برخی از مکانیسم­های احتمالی درگیر در اثر محدودیت غذایی بر افزایش میزان گرلین اشاره شده است.

 لپتین پپتید 167 اسیدآمینه­ای است که به طور عمده از بافت چربی سفید و به میزان کمتر توسط بافت­های دیگر نظیر بافت چربی قهوه­ای، تخمدان، جفت و غیره سنتز شده و از طریق مهار بیان پپتیدهای مغزی اشتها زا (NPY, Orexin, Galanin, AGRP, )­و ­تحریک­ بیان پپتیدهای ضد­اشتها به عنوان هورمون ضد اشتها عمل می­کند، نرون­های  POMC    (proopiomelanocortine)  هسته­ی Arcuate جایگاه اولیه­ی اثر هورمون لپتین جهت ایجاد اثرات ضد اشتهایی آن می­باشد. لپتین باعث مهار بیان mRNA گرلین در بافت معده می­شود و همچنین باعث مهار بیان mRNA گرلین در پاسخ به تحریک استروژن معده می­شود. تحت شرایط Fasitng (گرسنکی طولانی مدت) افزیش میزان گرلین همزمان با کاهش میزان لپتین و تضعیف اثر مهاری لپتین بر مسیر پیام رسانی NPY می­تواند عامل اصلی ایجاد اشتها و محرک تغذیه باشد(18). گرلین علاوه بر افزایش اشتها، از طریق کاهش هورمون های تیروئیدی و متابولیسم پایه بدن نیز در ایجاد چاقی نقش مهمی ایفا می کند(1). تحقیقات نشان داده­اند که کاهش در میزان چربی بدن و همچنین میزان انسولین می­تواند عامل ایجاد کاهش در سطح لپتین در شرایط Fasting باشد. برخی مطالعات نشان داده اند که حذف انسولین از سلول­های بافت چربی باعث کاهش چشمگیر محتوی mRNA لپتین در آنها می­شود(18). انسولین هورمون 55 اسیدآمینه­ای است که از سلول‌های بتای پانکراس ترشح می‌شود. انسولین به عنوان هورمون ضد اشتها عمل کرده و تزریق اگزوژن آن باعث کاهش بیان ژن­های تحریک­کننده دریافت غذا نظیر گرلین، NPY، AGRP و غیره و افزایش بیان ژن­های مهارکننده دریافت غذا نظیر لپتین، αMSH و غیره شده و به این ترتیب سبب کاهش اشتها و وزن بدن می­شود(21). در مطالعه­ای که بوسیله­ی Bunomo & Baile,1991 انجام شد محدودیت غذایی 48 ساعته باعث کاهش میزان انسولین در خوک های در حال رشد شد(11). همچنین تزریق گرلین به داوطلبان سالم انسانی سبب ایجاد احساس گرسنگی همراه با افزایش میزان گلوکز و به دنبال آن کاهش  میزان انسولین شد(8). تزریق 17-β estradiol در روز هفتم آزمایش منجر به کاهش میانگین غلظت پلاسمایی گرلین در هر دو جیره غذایی شد. این نتایج منطبق بر نتایج تحقیقات پیشین مبنی بر اثر منفی استرادیول بر میانگین غلظت گرلین می­باشد. طبق تحقیقات انجام شده تزریق استروژن در رت­های OVX  (ovarectomized) منجر به کاهش تعداد سلول­های تولید کننده گرلین، سطحmRNA  گرلین در معده و سطح گرلین پلاسما شد(24). برداشتن تخمدان­ها در موش­های Wild typeموجب افزایش وزن بدن و تمایل به خوردن می­شود و نشان می­دهد که برداشتن تخمدان موجب از بین رفتن اثر مهاری قوی  استرادیول بر  غلظت پلاسمایی گرلین می­شود(6). از آنجایی که استرادیول اثر منفی بر بیان NPY و AGRP دارد و چون ارتباط مستقیمی بین بیان گرلین، NPY و AGRP وجود دارد(8) بنابراین استرادیول ممکن است تا حدودی اثرات اشتهازایی و در نتیجه افزایش گرلین را از طریق کاهش میزان بیانNPYو AGRP مهار کند. استرادیول تزریقی با اثر بر  ERα در  سلول­های بتای پانکراس سبب افزایش بیان و ترشح انسولین شده و از این طریق میزان گلوکز خون را کاهش می­دهد(3). استرادیول سبب حساسیت بیشتر عملکرد غیر ارکسیژنیکی این نروپپتید می­شود(10). همانطور که در قسمت­های قبل اشاره شد انسولین به عنوان هورمون ضد اشتها عمل کرده و تزریق اگزوژن آن باعث کاهش بیان ژن­های تحریک­کننده دریافت غذا نظیر گرلین، NPY، AGRP و غیره و افزایش بیان ژن­های مهارکننده دریافت غذا نظیر لپتین، αMSH و غیره شده و به این ترتیب سبب کاهش اشتها و وزن بدن می­شود(21). تا کنون اثر تزریق هورمون رشد در نشخوارکنندگان با غلظت بالای استرادیول بر میزان ترشح گرلین گزارش نشده است، در این تحقیق ما اثر تزریق هورمون رشد بر میانگین غلظت پلاسمایی گرلین را در گوسفندان با غلظت بالای استرادیول بررسی کردیم. هورمون رشد جزء هورمون­های متابولیکی است که در تنظیم متابولیسم پروتئین­ها، کربوهیدرات­ها و چربی‌ها نقش داشته و رفتار تغذیه­ای را تحت تأثیر قرار می­دهد. نشان داده شده است که هورمون رشد و گیرنده­های آن در نواحی مغزی درگیر در تنظیم رفتار تغذیه، بالانس انرژی و انگیزه برای مصرف غذا نظیر هیپوتالاموس، هیپوکمپ و آمیگدال یافت می­شود و این احتمال به وجود آمده است که هورمون رشد اثرات خود بر رفتار تغذیه­ای را از طریق این نواحی سیستم عصبی مرکزی(CNS) اعمال ­کند(5). نتایج اکثر تحقیقات قبلی مبنی بر این است که هورمون رشد دارای اثر مهاری بر میزان گرلین می­باشد. در رت­ها به کار بردن GH باعث کاهش بیان و ترشح گرلین معده شد(13). تحقیقات نشان داده­اند در افرادی که تحت محدودیت غذایی قرار دارند با تزریق هورمون رشد و افزایش سطح پلاسمایی آن، سطح پلاسمایی گرلین کاهش می­یابد. که این امر می­تواند در اثر فیدبک منفی هورمون رشد بر میزان ترشح گرلین باشد(23). در ای میان برخی مطالعات دیگر نیز اثر مثبت هورمون رشد را بر میزان گرلین در گونه های دیگر معرفی نموده اند(2). مطابق نتایج بدست آمده از این تحقیق تزریق هورمون رشد در گوسفندان با غلظت بالای استرادیول در هر دو جیره­ی غذایی منجر به افزایش  میانگین غلظت پلاسمایی گرلین شد. از آنجا که ما اثر هورمون رشد بر ترشح گرلین را در گوسفندان با غلظت بالای استرادیول برای اولین بار بررسی کردیم  تاکنون مطالعه­ای در این زمینه در نشخوارکنندگان یا گونه­های دیگر صورت نگرفته است تا بتوانیم نتایج حاصل را با آن‌ها مقایسه کنیم. در نهایت نتایج بدست آمده از این  تحقیق نتایج تحقیقات قبلی را مبنی بر اثر کاهشی استرادیول بر میانگین غلظت پلاسمایی گرلین تایید می کند. همچنین بیان می­کند که هورمون رشد نیز اثر مثبت بر ترشح گرلین دارد که این اثر مثبت قوی تر از اثر کاهنده استرادیول بر غلظت گرلین می­باشد.

1 - خزعلی ه و محمودی ف. ١۳٨۹. اثر برهم کنش گرلین و آنالوک ماده P بر فعالیت مخور تیروئیدی در موشهای صحرایی. مجله زیست شناسی ایران. جلد ۲۳. ۲١٤-۲۰٧.

 

2 - Agnieszka R and Eva LG. 2008, local feedback loop of ghrelin-GH in the pig ovary: Action on estradiol secretion, aromatase activity and cell apoptosis. Growth hormone and IGF Research, vol 18, 221-227.

3 - Alonso-Magdalena P, Ropero A. B. and et al. 2008. Pancreatic Insulin Content Regulation by the Estrogen Receptor Era. PLoS ONE. 3(4): e2069- 2071.

4 - Asarian L, Geary N. 2006, Modulation of appetite by gonadal stroidhormones.Philos Trans R SocLond B Biol Sci, 361:1251-1263.

5 - Azain M.J., Roberts T.J., Martint R.J., Kasser T.R., 1995. Comparison of daily versus continuous administration of somatotropin on growth rate, feed intake, and body composition in intact female rats. J Animsci. 73:1019-1029.

6 - Barkan A.L., Dimaraki E.V., Jessup S.K., Symons K.V., Ermolenko M. and Jaffe C.A., 2003, Ghrelin secretion in human is sexually dimorphic, suppressed by somatostatin , and not affected by the ambient growth hormone levels. J. Clin . Endocrinol.Metab. 88 :2180-2184.

7 - Blaustein J.D., Wade G.N., 1976, Ovarian influences on the meal patterns of female rats. Physiol Behav, 17:201-208.

8 - Broglio F, Arvat E, Benso A, Gottero C, Muccioli G, Papotti M, Vander lely AJ, Deghenghi R and Ghigo E, 2001, Ghrelin a natural GH secretagogue produced by the stomach, induces hyperglycemia and reduced insulin secretion un humans, The Journal of Clinical Endocrinology & Metabolism, 86(10):5083-5086.

9 - Broglio F, Benso A, Castiglioni C, Gottero C, Prodam F, Destefanis S, Gauna C, Vanderlely AJ, Degheng R, Bo M, Arvat E, Ghig E. 2003, The endocrine response to ghrelin as a function of gender in humans in young and elderly subjects. JClinEndocrinol Metab, 88: 1537-1542.

10 - Brown L.M. and Clegg D.J., 2009. Central effects of estradiol in the regulation of food intake, body weight, and adiposity.Journal of Steroid Biochemistry & Molecular Biology.

11 - Buonomo F.C. and Baile C.A., 1991, Influence of nutritional deprivation on insulin-like growth factor I, Somatotropin and metabolic hormones in Swine, J. Anim. Sci., 69:755.

12 - Cummings D.E., Purnell J.Q., Frayo R. S., Schmidova K, Wisse B.E. and Weigle S, 2001, A preprandial rise in plasma ghrelin levels suggests a role in meal initiation in humans, Diabetes, 50:1714.

13 - Debeljuk L, Wright JC, Phelps C, Bartke A, 1999, Transgenic mice overexpressing the growth-hormone-releasing hormone gene have high concentrations of tachykinins in the anterior pituitary gland., Neuroendocrinology, 70: 107-116.

14 - Deborah J. Clegg, Lynda M. Brown, Jeffrey M. Zigman, Christopher J. Kemp, April D. Strader, Stephen C. Benoit, Stephen C. Woods, Michela M and Nori G. 2007, Estradiol dependent decrease in the orexigenic potency of ghrelin in female rats. Diabetes, vol 56, no 4,1 051-1058.

15 - Drewett R.F., 1973, Sexual behavior and sexual motivation in the female rat. Nature, 242:476-477.

16 - Faulconbvilge L.F., Cummings D.E., Kaplan J.M., Grill H.J., 2003, Hyperphagic effects of brainstem ghrelin administration, Diabetes, 52: 2260-2265.

17 - Govoni N, De Iasio R, Cocco C, Parmeggiani A, Galeati G, Pagotto U, Brancia C, Spinaci M, Tamanini C, Pasquali R, Ferri G.L. and Seren E, 2005, Gastric immunolocalization and plasma profiles of acyl-ghrelin in fasted and fasted-refed prepuberal gilts, J. Endocrinol, 186:505.

18 - Grinspoon S, Miller K.K., Herzog D.B., Grieco K.A. and Klibanski A, 2004, Effects of Esteogen and Recombinant Human Insulin-Like Growth Factor-I on Ghrelin Secretion in Severe undernutrition, The Journal of Clinical Endocrinology & Metabolism, 89(8):3988-3993.

19 - Gualillo O, Caminos J.E., Nogueiras R, Seoane L.M., Arvat E, Ghigo E, Casanue F.F., Dieguez C. 2002 .Effects of food restriction on ghrelin in normal- cycling female rats and in pregnancy. Obes Res. 10: 682-687.

20 - Hayashida T, Murakami K, Mogi K, Nishihara M, Nakazato M, Mondal M.S., Horii Y, Kojima M, Kangawa K and Murakami N, 2001, Ghrelin in domestic animals: Distribution in stomach and its possible role, Domest . Anim .Endocrinol . 21:17.

21 - Kimzig K.P., Hargrave S.L., Tao E.E., 2009. Central and peripheral effects of chronic food restriction and weight restoration in the rat. Am J Physiol Endocrinol Metab. 296: 282-290.

22 - Kojima M, Kangawa K, 2004.  Ghrelin: structure and function. Physiol Rev. 85: 495-512.

23 - Koutkia P,  Schurgin S,  Berry J, Breu J,  Lee BSH, Klibanski A, Grinspoon S. 2005. Reciprocal changes in endogenous ghrelin and growth hormone during fasting in healthy women. Am J Physiol Endocrinol Metab.289: 814–822.

24 - Matsubara M, Sakata I, Wada R, Yamazaki M, Inoue K, Sakai T, 2004, Estrogen modulates ghrelin expression in the female rat stomach. Peptides, 25: 289-297

25 - Mauras N, Rogol A.D., Veldhuis J.D., 1990, Increased hGH production rate after low-dose estrogen therapy in prepubertal girls with turners syndrome. Pediatr Res, 28: 626-630.

26 - Salfen B.E., Carroll J.A. and Keisler D.H., 2003, Endocrine responses to short-term feed deprivation in weanling pigs, J. Endocrinol, 178:541.

27 - Shah N, Evans W.S., Bowers C.Y., Veldhuis J.D., 1999, Tripartit neuroendocrine activation of the human growth hormone(GH) axis in women by continuous 24-hour GH-releasing peptide infusion:pulsatile,entropic and nyctohemeralmechanisms. JclinEndocrinol Metab, 84: 2140-2150.

28 - Sugino T, Hasegawa Y, Kurose Y, Kojima M, Kangawa K and Terashima Y, 2004, Effect of ghrelin on food  intake and neuroendocrine function in sheep, Anim. Reprod. Sci. 82-83:183.

29 - Thamacaroen S, Lutz T.A., Geary N, Asavian L. 2006, Hindbrain estradiol implants inhibit feeding and increase NTS c-Fosimmunoreactivity in female rats, Apetite, 46:387.

30 - Tschop M, Smiley D.L., Heiman M.L., 2000, Ghrelin induces adiposity in rodents. Nature. 407: 908-13.

31 - Wren A.M., Small C.J., Ward H.L., Murphy K.G., Dakin C.L., Taheri S, Kennedy A.R., Roberts G.H., Morgan D.G., Ghatei M.A., Bloom S.R., 2001. The novel hypothalamic peptide ghrelin stimulates food intake and growth hormone secretion, Endocrinology. 141: 4325-4328.