نوع مقاله : مقاله پژوهشی

نویسندگان

1 گروه شیلات، دانشکده منابع طبیعی، دانشگاه تهران، کرج، ایران

2 گروه شیلات، پردیس کشاورزی و منابع طبیعی کرج، دانشکده منابع طبیعی، دانشگاه تهران

3 گروه مدیریت، دانشکده محیط زیست و انرژی، دانشگاه آزاد اسلامی، واحد علوم تحقیقات، تهران

چکیده

این تحقیق با هدف بررسی اثرات روند اختلالی و آسیب توسعه انسانی روی یکپارچگی اکولوژیکی رودخانه زرینه‌رود با استفاده از شاخص‌های بوم‌شناختی ماهیان از قبیل امتیازدهی یکپارچگی، غنای گونه‌ای، ترکیب و فراوانی آن‌ها به اجرا در آمد. برای این منظور تعداد 7 ایستگاه در طول مسیر رودخانه در شهرستان شاهین‌دژ انتخاب گردید. روش‌های معمول تعیین شاخص‌های بوم‌شناختی مانند شاخص سیمپسون، مارگالف، شانون، غالبیت، غنای گونه‌ای و شاخص یکپارچگی اکولوژیکی (IBI) برای هر ایستگاه محاسبه گردید. در طی این تحقیق، در مجموع، تعداد 404 عدد ماهی از 11 گونه مختلف صید گردید. این مطالعه نشان داد که تنوع و فراوانی بالای گونه‌ها، الزاماً نشانگر کیفیت بالای آب رودخانه نمی‌باشند. بررسی نتایج حاصل از شاخص یکپارچگی اکولوژیکی در ایستگاه-های مورد مطالعه نشان داد که یکپارچگی اکولوژیکی در ایستگاه 4 در مقایسه با سایرین بیشتر است و پس از آن به‌ترتیب ایستگاه‌های 2 و 7 قرار دارند. این یافته‌ها با نتایج به‌دست آمده از شاخص‌های تنوع زیستی مطابقت داشت. بررسی تنوع گونه-ای در ایستگاه‌های 4، 2 و 7 نشان داد که این ایستگاه‌ها از نظر شاخص یکپارچگی اکولوژیکی نیز مشابهت دارند. پژوهش حاضر نشان داد که در بین ایستگاه‌های مورد مطالعه، ایستگاه 5 کمترین مقدار شاخص یکپارچگی اکولوژیکی را داشت. با توجه به اینکه ایستگاه 5 در مجاورت شهرستان شاهین‌دژ قرار داشت، می‌توان اذعان نمود که مقدار شاخص یکپارچگی اکولوژیکی این ایستگاه بیشتر تحت تاثیر فعالیت‌های انسانی به خصوص ورود پساب شهری قرار گرفته است که به طور محسوس بر کیفیت آب و یکپارچگی رودخانه زرینه‌رود تاثیر‌گذار بود.

کلیدواژه‌ها

موضوعات

عنوان مقاله [English]

Assessment of ecological integrity of the Zarineh River using fish-based indices: A case study on the impact of Shahin-Dezh city (West Azarbaijan Province)

نویسندگان [English]

  • Ali Reza Radkhah 1
  • soheil Eagderi 2
  • Yahia Shams 3
  • Seyed Vali Hosseini 1

1 Department of Fisheries, Faculty of Natural Resources, University of Tehran, Karaj, Iran

2 University of Tehran

3 Deprtment of planning, management and environmental education, Islamic Azad University Tehran North Branch, I.R. of Iran

چکیده [English]

This study investigated the anthropological impacts on the Integrity Biological Index (IBI) of the Zarineh River using fish ecological indexes including integrity scores, species richness, abundance and etc. For this reason, seven stations about 30 km along the river before, adjust and after the city of Shahin-Dezh were selected. In total 404 fish specimen of eleven species were captured. Then, the ecological indexes including simpson, margalof, shanon, richness and IBI scores were calculated for each station using Biodiversity pro software. The results revealed that distribution, abundance and composition of the ichthyofauna of the Zarineh River can be applied to assess of the anthropological impacts on IBI of this river. The observations also showed that higher biodiversity indexes and abundance can not be related to higher water quality. Examination of the results of the ecological integrity index in the studied stations showed that the IBI value in station 4 is higher compared to the others. In terms of IBI index, after station 4, there were stations 2 and 7, respectively. These findings were consistent with the results obtained from biodiversity indices. The study of species diversity in stations 4, 2 and 7 showed that these stations are similar in terms of ecological integrity index. This study showed that among the studied stations, station 5 had the lowest value of IBI. Considering that Station 5 was located near Shahin-Dezh city, it can be acknowledged that the IBI value of this station has been more affected by human activities including input of sewage.

کلیدواژه‌ها [English]

  • Fish
  • ecological indicators
  • integrity
  • Zarineh River
  • Shahin-Dezh