اکولوژی
1. ارزیابی یکپارچگی اکولوژیکی رودخانه زرینه رود با استفاده از شاخص های زیستی ماهیان: مطالعه موردی تاثیر شهر شاهین دژ (استان آذربایجان غربی)

علیرضا رادخواه؛ سهیل ایگدری؛ یحیی شمس؛ سید ولی حسینی

مقالات آماده انتشار، پذیرفته شده، انتشار آنلاین از تاریخ 31 مرداد 1400

چکیده
  این تحقیق با هدف بررسی اثرات روند اختلالی و آسیب توسعه انسانی روی یکپارچگی اکولوژیکی رودخانه زرینه‌رود با استفاده از شاخص‌های بوم‌شناختی ماهیان از قبیل امتیازدهی یکپارچگی، غنای گونه‌ای، ترکیب و فراوانی آن‌ها به اجرا در آمد. برای این منظور تعداد 7 ایستگاه در طول مسیر رودخانه در شهرستان شاهین‌دژ انتخاب گردید. روش‌های معمول تعیین ...  بیشتر

اکولوژی
2. بررسی ویژگی‌های زیستگاهی گونه سیاه ماهی شجریانی (Capoeta shajariani) در رودخانه دینورآب حوضه رودخانه کرخه

عطا مولودی صالح؛ سهیل ایگدری؛ هادی پورباقر؛ بهناز جعفری

مقالات آماده انتشار، پذیرفته شده، انتشار آنلاین از تاریخ 22 شهریور 1400

چکیده
  این مطالعه به منظور بررسی ترجیح زیستگاهی گونه بومزاد سیاه ماهی شجریانی (Capoeta shajariani) در رودخانه دینورآب (استان کرمانشاه) از حوضه رودخانه کرخه به اجرا درآمد. برای این منظور ویژگی‌های زیستگاهی شامل عمق، عرض رودخانه، عرض ناحیه پتامال، دما، هدایت الکتریکی (EC)، سرعت جریان و کل مواد جامد معلق (TDS)، pH و قطر ذرات بستر همزمان با نمونه‌گیری و شمارش ...  بیشتر

اکولوژی
3. خرس قهوه‌ای (Ursus arctos, Linnaeus, 1758)، گونه‌ی چتر درگیر بحران تعارض در استان کرمانشاه

پیمان کرمی؛ کامران شایسته؛ نصر الله رستگار پویانی

دوره 34، شماره 3 ، پاییز 1400، ، صفحه 192-207

چکیده
  خرس قهوه‌ای (Ursus arctos) گونه‌ای با دامنه پراکنش وسیع در استان کرمانشاه است و این مهم پیش‌شرط بروز تعارض را به وجود آورده است. این مطالعه با هدف شناسایی زیستگاه‌های کلیدی خرس، نوسان آشیان اکولوژیک و پوشش زیستگاه مطلوب آن توسط مناطق حفاظت‌شده و شهرستان‌های استان انجام‌گرفته است. در این راستا پس از پایش‌های میدانی به مدت 3 سال (از سال ...  بیشتر

اکولوژی
4. ارزیابی اثر تغییر اقلیم بر گستره پراکنشی زنبورخوار سبز کوچک(Merops orientalis) در جنوب ایران: مطالعه موردی در استان فارس

علی غلامحسینی؛ فاطمه بهارلو

دوره 34، شماره 2 ، تابستان 1400، ، صفحه 106-120

چکیده
  تغییر اقلیم یکی از عوامل اصلی انقراض و عامل تغییر در محدوده پراکنش، فنولوژی و ریخت گونه-ها می‌باشد. با توجه به گرمایش جهانی و اثر آن بر جنبه‌های مختلف زیستی پرندگان از جمله اثر بر گونه‌های مقیم مناطق گرم، در این مطالعه نقاط حضور بدست آمده از زنبورخوار سبز در استان فارس با متغیرهای اقلیمی تلفیق شد. به منظور بررسی اثر تغییر اقلیم، از ...  بیشتر

اکولوژی
5. تاثیر عوامل محیطی و انسانی بر الگوی توزیع ماهیان رودخانه کرج

سید مهدی مصطفوی؛ محمدرضا رحمانی؛ محمد کابلی؛ اصغر عبدلی

دوره 34، شماره 2 ، تابستان 1400، ، صفحه 121-134

چکیده
  هرچند مطالعات کافی در خصوص فراوانی، غنا و ترکیب گونه‌ای ماهیان آب شیرین در امتداد تغییرات ارتفاع در دسترس است ولی تأثیر عوامل انسانی ازجمله سد بر آن، به‌ندرت در نظر گرفته‌شده است. در این مطالعه تأثیر عوامل محیطی و انسانی بر الگوی فراوانی، غنا و تغییرات گونه‌ای ماهیان در راستای جریان‌های بالادست به پایین‌دست نیمرخ جنوبی منطقه ...  بیشتر

اکولوژی
6. ارزیابی کیفیت زیستگاه شنگ (Lutra lutra) (رده: پستانداران و خانواده: راسویان) در استان مرکزی

امیر انصاری

دوره 34، شماره 2 ، تابستان 1400، ، صفحه 135-149

چکیده
  شنگ از جمله پستانداران آبهای داخلی ایران که در رأس هرم غذایی و در معرض خطر انقراض قرار دارد. زیستگاه های آبی شنگ در برابر تغییرات انسان ساخت بسیار آسیب پذیر هستند، بطوری‌که این گونه در وضعیت نزدیک تهدید(NT) فهرست سرخ IUCN قرار دارد. این مطالعه با هدف ارزیابی کیفیت زیستگاه شنگ در استان مرکزی انجام شد، و از رویکرد تحلیل چند معیاره (MCDA)، روش ...  بیشتر

اکولوژی
7. توزیع گونه خفاش لب کوتاه Schreber, 1774) Pipistrellus pipistrellus) تحت تاثیر تغیرات اقلیمی: شناسایی پناهگاه های اقلیمی و سنجش کارایی مناطق حفاظت شده

انوشه کفاش؛ سهراب اشرفی؛ مسعود یوسفی

دوره 34، شماره 1 ، بهار 1400، ، صفحه 67-78

چکیده
  حفاظت تنوع زیستی تحت تاثیر تغیرات اقلیمی یک چالش عمده برای زیست شناسان حفاظت محسوب می‌شود. مطالعات صورت گرفته در جهان نشان می‌دهند تغیرات اقلیمی بر جغرافیای زیستی خفاش‌ها، دسترسی آن‌ها به منابع غذایی و نرخ مصرف انرژی آن‌ها اثرات منفی خواهد داشت اما نحوه اثرپذیری خفاش‌های ایران از تغیرات اقلیمی ناشناخته مانده است. خفاش لب کوتاه ...  بیشتر

اکولوژی
8. تاثیر شدت امواج بر استحکام صدف گونه کشتی‌چسب غالب بین‌جزرومدی Amphibalanus amphitrite

فاطمه رنجبر اسلاملو؛ نرگس امرالهی بیوکی؛ عدنان شهدادی

دوره 34، شماره 1 ، بهار 1400، ، صفحه 15-27

چکیده
  کشتی‌چسب‌ها با تولید و رهاسازی انبوه لارو معلق در ستون آبی از مولفه‌های مهم در شبکه‌های غذایی زیست‌بوم‌های دریایی به حساب می‌آیند. مانند سایر جانوران، ریختار گونه‌های بین‌جزرومدی کشتی‌چسب نیز متاثر از عوامل محیطی از جمله شدت امواج است. این مطالعه با هدف بررسی تاثیر شدت امواج بر استحکام صدف در کشتی‌چسب رایج سواحل بندرعباس Amphibalanus ...  بیشتر

اکولوژی
9. استفاده از روش مدل سازی آنتروپی بیشینه (MaxEnt) و خوشه بندی K-mean برای تحلیل زیستگاه‌های زیرزمینی جنس Niphargus در ایران

سمیه اسمعیلی رینه؛ پیمان کرمی

دوره 33، شماره 4 ، زمستان 1399، ، صفحه 343-357

چکیده
  دوجورپایان جنس Niphargus در انواع آب‌های زیرزمینی زندگی می‌کنند و بخش مهمی از تنوع زیستی زیرزمینی را تشکیل می دهند. در دهههای اخیر استفاده از الگوریتم‌های مختلف مدل سازی توسعه یافته است اما بالطبع تکنیک‌های آماری برای مطالعه پراکنش موجودات زیرزمینی کمتر می‌باشد. در این مطالعه به منظور بررسی اثر عوامل محیطی بر پراکنش جنس، از نقاط حضور ...  بیشتر

اکولوژی
10. مدل ترکیبی نوین به منظور اولویت بندی فاکتورهای تاثیر گذار در انتخاب زیستگاه گونه قرقاول ارسباران (Phasianus colchicus colchicus)

مهدی عالی پور اردی؛ سعید نادری

دوره 33، شماره 2 ، تابستان 1399، ، صفحه 145-159

چکیده
  گونه قرقاول در استان اردبیل تنها در بخشی از مناطق مرزی این استان با کشور آذربایجان ساکن می‌باشد و به‌عنوان گونه مهم زیستی در این منطقه محسوب می‌شود. لذا هدف این مطالعه، معرفی مدل هیبریدی فرآیند تحلیل شبکه‌ای- فازی در اولویت‌بندی فاکتورهای موثر در فرایند انتخاب زیستگاه توسط گونه قرقاول بوده است. نتایج حاصل از مدل فرآیند تحلیل شبکه‌ای- ...  بیشتر

اکولوژی
11. تعیین مطلوبیت زیستگاه خرس قهوه ای (Ursus arctos syriacus) با روش تحلیل عاملی آشیان بوم‌شناختی در پارک ملی گلستان

حمیدرضا مددی؛ حسین وارسته مرادی؛ میثم مددی

دوره 32، شماره 4 ، زمستان 1398، ، صفحه 315-328

چکیده
  تغییرات کاربری اراضی در سال‌های اخیر منجر به تخریب و تکه‌تکه شدن زیستگاه‌های طبیعی و درنتیجه کاهش تنوع زیستی جهانی گردیده است. در این میان، پستانداران بزرگ جثه بیش از سایر گونه‌ها به دلیل فعالیت‌های انسانی در معرض خطر انقراض قرارگرفته‌اند. نیاز غذایی گوشت‌خواران موجب افزایش تعارضات میان این گونه‌ها و انسان‌ و درنتیجه آسیب‌پذیری ...  بیشتر

اکولوژی
12. تغییرات فصلی مقادیر گلیسرول در ناجورپایان

شهناز محسنی عسگرانی؛ امیدوار فرهادیان؛ جواد کرامت

دوره 32، شماره 3 ، پاییز 1398، ، صفحه 272-285

چکیده
  در این مطالعه، مقادیر گلیسرول دو گونه Gammarus pseudosyriacus و Gammarus bakhteyaricus از منطقه خرسونک و کلیچه در طی فصول مختلف یک دوره یکساله مورد بررسی قرار گرفت. نمونه‌‌ها پس از خشک شدن عصاره گیری و محلول نهایی به دستگاه HPLC تزریق شد. میزان گلیسرول G. pseudosyriacus در فصل بهار، تابستان، پاییز و زمستان به ترتیب برابر با 69/91، 72/3، 29، 28/24 میکروگرم بر میلی‌گرم وزن ...  بیشتر

اکولوژی
13. بررسی اثر دما، سطح آب و تراکم بر همنوع خواری (کانیبالیسم) لاروهای وزغ متغیر(Pallas, 1769) Bufotes variabilis

فاطمه مرادی؛ سمیه ویسی؛ وحید اکملی

دوره 32، شماره 1 ، بهار 1398، ، صفحه 25-35

چکیده
  همنوع خواری (کانیبالیسم) ویژگی رفتاری است که در طیف وسیعی از جانوران تعریف می‌شود و به طور گستردهای در اکوسیستم‌های آبی و در بیش از 90 درصد چرخه زندگی جانوران به ویژه دوزیستان مشاهده می‌شود. تغییرات اقلیمی یکی از مهم‌ترین عوامل تهدید‌کننده‌ی تنوع‌زیستی می‌باشد. بررسی‌ها نشان می‌دهد که دما بر هم‌کنش گونه ها را تغییر داده و نرخ ...  بیشتر

اکولوژی
14. بوم‌شناسی لانه‌های زمستان خوابی خرس قهوه‌ای (Ursus arctos) در ناحیه کوه خم- استان فارس

علی اصغر زارعی؛ محمد کابلی؛ الهام نورانی

دوره 31، شماره 4 ، زمستان 1397، ، صفحه 385-395

چکیده
  بخش مهمی از چرخه زندگی خرس‌های قهوه‌ای خواب زمستانی است و بنابراین لانه زمستان‌گذرانی از اهمیت ویژه‌ای برای این‌گونه برخوردار است. در این مطالعه ویژگی‌های ساختاری لانه‌های خرس‌های قهوه‌ای در منطقه کوه‌خم در حاشیه شمالی پارک ملی بختگان مورد بررسی قرار گرفت. ویژگی‌های لانه‌ها شامل ارتفاع دهانه ورودی، عرض دهانه ورودی، عرض خوابگاه، ...  بیشتر

اکولوژی
15. بررسی ارتباط غذایی بین گاوماهی کورا Ponticola cyrius و ماهی خیاطه Alburnoides eichwaldii در رودخانه تجن، استان مازندران

حسین رحمانی؛ سعید اسماعیل پور پوده؛ فاطمه اصفهانی؛ اصغر عبدلی؛ رسول قربانی؛ خسرو جانی خلیلی

دوره 31، شماره 3 ، پاییز 1397، ، صفحه 281-292

چکیده
  در بررسی روابط غذایی گاوماهی کورا Ponticola cyrius و خیاطه Alburnoides eichwaldii در سال 1391 توسط دستگاه الکتروشوکر به‌صورت ماهیانه صید شدند. در آزمایشگاه پس از زیست سنجی اولیه، مواد غذایی هضم نشده موجود در دستگاه گوارش ماهیان بکمک لوپ، شناسایی و شمارش شدند. براساس نتایج به‌دست آمده از شاخص طول نسبی روده، هر دو گونه دارای رژیم غذایی گوشت‌خواری بودند ...  بیشتر

اکولوژی
16. شناسایی دالان‌های زیستگاهی گوسفند وحشی ارمنی (Ovis Orientalis) در بستر سیمای سرزمین مبتنی بر تئوری مدارهای الکتریکی (مطالعه موردی: مناطق لشگر‌در و گلپر‌آباد)

پیمان کرمی؛ کامران شایسته؛ احسان کرمی؛ سید مجید حسینی

دوره 31، شماره 3 ، پاییز 1397، ، صفحه 316-330

چکیده
  با توجه به مهاجرت گونه‌ها در فصول معین، مناطق حفاظت‌شده رسماً قادر نیستند تمام قلمروهای موردنیاز گونه را پوشش دهند، به همین دلیل لازم است دالان‌های بین مناطق حفاظت‌شده نیز تحت کنترل و حفاظت قرار گیرند. به‌منظور بررسی دالان‌های زیستگاهی بین قوچ و میش‌های مناطق گلپر آباد و آهنگران (لشگردر) و بخش لشگردر منطقه حفاظت‌شده لشگردر، ...  بیشتر

اکولوژی
17. بررسی مطلوبیت زیستگاه کفتار راه‌راه (Hyaena hyaena) در منطقه حفاظت‌شده هفتاد قله اراک

سحر رضائی؛ سعید نادری؛ پیمان کرمی

دوره 31، شماره 2 ، تابستان 1397، ، صفحه 162-177

چکیده
  تکه‌تکه شدن زیستگاه فرایند پویایی است که موجب تغییر الگوی زیستگاه در سیمای سرزمین، کاهش تنوع زیستی و افزایش درون آمیزی می­شود. منزوی شدن جمعیت­های کوچک به‌عنوان یک تهدید جدی در حفاظت از جانوران به‌ویژه گوشتخواران محسوب می­شوند. در این راستا، مدل­سازی مطلوبیت زیستگاه به‌عنوان یک ابزار مهم در شناسایی نحوه توزیع و پراکنش گونه­ها ...  بیشتر

اکولوژی
18. بررسی رژیم و هم‏پوشانی نیچ غذایی جغدکوچک (Athene noctua) و دلیجه معمولی (Falco tinnunculus) در پناهگاه حیات وحش شیراحمد سبزوار

حسین وارسته مرادی؛ سکینه رجایی؛ حمیدرضا رضایی؛ جمشید درویش

دوره 31، شماره 2 ، تابستان 1397، ، صفحه 222-233

چکیده
  بررسی ریمه‌ها، یکی از بهترین روش‌های غیرهجومی برای تعیین محتویات‌ غذایی خورده شده توسط پرندگان شکاری محسوب می‌شود. هدف از این تحقیق بررسی رژیم‏غذایی و هم‌پوشانی مأوای‏غذایی جغد کوچک (Athene noctua) و دلیجه معمولی (Falco tinnunculus) در پناهگاه حیات‏وحش شیراحمد سبزوار بود. بعد از انجام عملیات صحرائی، ریمه‌های جمع‌آوری شده به آزمایشگاه ...  بیشتر

اکولوژی
19. بررسی مطلوبیت زیستگاهی آرتمیا پارتنوژنز (Artemia parthenogenetica ) تالاب میقان )استان مرکزی (با استفاده از تحلیلهای چند متغیره

هدیه حسامی؛ رحمت زرکامی؛ ناصر آق

دوره 30، شماره 4 ، زمستان 1396، ، صفحه 413-427

چکیده
  در این پژوهش برای بررسی رجحان زیستگاهی آرتمیا پارتنوژنز، ۱۰ ایستگاه مختلف به طور ماهیانه در تالاب میقان ( ازمهرماه ۱۳۹۴ تا شهریورماه ۱۳۹۵) انتخاب گردید. در هر ۱۰ ایستگاه ، به‌طور همزمان فراوانی‌ گونه مورد مطالعه و ۱۵ فاکتور فیزیکی‌ و شیمیایی آب و همچنین فراوانی‌ جلبک میکروسکوپی دونالیلا سالینا (Dunaliella salina) از دو عمق مختلف اندازه‌گیری ...  بیشتر

اکولوژی
20. ارزیابی زیستگاه دارکوب سبز (Picus viridis) با روش درخت طبقه‌بندی در پارک ملی گلستان

حسین وارسته مرادی؛ زهرا سپهری روشن؛ سارا چماته فر

دوره 30، شماره 4 ، زمستان 1396، ، صفحه 495-507

چکیده
  دارکوب سبز (Picus viridis) یکی از مهم‌ترین گونه‌ها و یک گونه چتر در پارک ملی گلستان است. در این پژوهش مطلوبیت زیستگاه دارکوب سبز در دو فصل تولیدمثلی و غیرتولیدمثلی مورد بررسی قرارگرفت. مشخصه‌های زیستگاهی شامل تیپ پوشش جنگلی و ویژگی‌های ساختاری پوشش گیاهی و داده‌های حضور و عدم حضور پرنده در هر یک از 112 پلات نمونه‌برداری به شعاع 25 متر ثبت ...  بیشتر

اکولوژی
21. بررسی تنوع زیستی پرندگان زمستان گذران در زیستگاه های مختلف پارک ملی بوجاق

فاطمه کارگر؛ رحمت زرکامی؛ جواد ترکمن؛ علی رضا فرمانده بحری

دوره 30، شماره 3 ، پاییز 1396، ، صفحه 353-364

چکیده
  سنجش تنوع زیستی پرندگان زمستان گذران، در مطالعات بوم شناسی و مدیریت تالاب‌ها بسیار مهم است. در تحقیق فعلی‌، ۸ راسته از پرندگان زمستان گذران (آبزی،کنار آبزی و کمتر وابسته به آب) متعلق به۱۷ تیره، ۳۹ جنس و ۷۳ گونه در چهار زیستگاه مختلف پارک ملی بوجاق (واقع در استان گیلان) شناسایی و فراوانی‌ آنها بر اساس روش شمارش کل از اواسط دی تا اواسط ...  بیشتر

اکولوژی
22. عادت‌‌های غذایی سیاه ماهی توئینی (Capoeta trutta Heckel, 1843) در رودخانه سزار از حوضه آبریز دجله در استان لرستان

مهدی مرمضی؛ محمد ذاکری؛ محمد تقی رونق؛ پریتا کوچنین؛ مهسا حقی

دوره 30، شماره 3 ، پاییز 1396، ، صفحه 377-382

چکیده
  این مطالعه با هدف بررسی عادت های غذایی سیاه ماهی توئینی (Capoetatrutta) در رودخانه سزار، در حوضه آبریز دجله صورت گرفت. نمونه برداری به صورت ماهیانه از تیرماه 1389 تا آذر ماه1390 صورت گرفت. در این تحقیق جهت تعیین عادات غذایی، 79 نمونه از گونه Capoetatrutta مورد بررسی قرار گرفتند. میانگین شاخص طول نسبی روده در این گونه 24/0±97/9 می باشد که نشان‌دهنده گیاهخوار ...  بیشتر

اکولوژی
23. مطالعه رفتار صدف‌گزینی خرچنگ منزوی (Heller, 1865) Diogenes avarus در پاسخ به نوع و شکل صدف

نرگس بدری؛ نرگس امراللهی بیوکی؛ محمد شریف رنجبر

دوره 30، شماره 2 ، تابستان 1396، ، صفحه 124-130

چکیده
  رفتار، پیوند منحصر به فرد بین فیزیولوژی و اکولوژی موجود زنده و محیط زیستش می‌باشد. در این تحقیق، رفتار تشخیص بینایی و انتخاب صدف نمونه‌های خرچنگ‌ منزوی Diogenes avarus مورد بررسی قرار گرفت. بدین منظور نمونه‌ها در معرض نماهای جانبی و وارونه صدف‌های خالی چهار گونه شکم‌پا قرار داده‌ شدند و رفتار تشخیص بینایی و در نهایت انتخاب صدف نمونه‌ها ...  بیشتر

اکولوژی
24. بررسی رژیم غذایی و بافت‌شناسی لوله گوارش لوچ ماهی Turcinoemacheilus bahaii در رودخانه زاینده‌رود

عیسی ابراهیمی درچه؛ مهسا برهانی؛ نصراله محبوبی صوفیانی؛ سعید اسداله

دوره 30، شماره 1 ، بهار 1396، ، صفحه 1-12

چکیده
  رژیم غذایی و بافت‌شناسی لوله گوارش لوچ ماهیTurcinoemacheilus bahaii(خانواده لوچ‌ماهیان : Nemacheilidae) برای نخستین بار در رودخانه زاینده‌رود مورد بررسی قرار گرفت. ماهی‌ها بصورت فصلی و در مدت یکسال به وسیله یک دستگاه تور پره دوجداره از ناحیه دیمه صید شد. در هر مرحله از نمونه برداری علاوه بر ماهی‌ها، بزرگ‌ بیمهرگان کفزی رودخانه نیز به کمک یک دستگاه ...  بیشتر

اکولوژی
25. نقش سوسکهای سرگین خوار در اصلاح ویژگی های فیزیکی و شیمیایی خاک در مراتع نیمه استپی شهرکرد

مژده دوستانی؛ پژمان طهماسبی؛ ایرج رحیمی پردنجانی؛ الهام امیدزاده

دوره 30، شماره 1 ، بهار 1396، ، صفحه 54-67

چکیده
  تحقیق حاضر با هدف مطالعه تاثیر گروههای عملکردی سوسکهای سرگینخوار در اصلاح برخی از ویژگی‌های فیزیکی و شیمیایی خاک بر اثر تجزیه سرگین گاو در مرتع تحقیقاتی دانشگاه شهرکرد در قالب یک طرح کاملا تصادفی انجام گرفت. بدین منظور توری‌های با اندازه سوراخ‌های بزرگ و کوچک و کود دامی گاو در هفت حالت مختلف به علاوه یک حالت شاهد هر کدام با با سه ...  بیشتر